13 Ekim 2026 tarihli Avrupa Birliği Resmi Gazetesinde, AB ve Türkiye’nin yetkilendirilmiş yükümlü programlarının karşılıklı tanınmasına ilişkin AB–Türkiye Gümrük İşbirliği Komitesinin 16 Temmuz 2026 tarihli ve 1/2026 sayılı Kararı [2026/2303] yayımlandı.

Karar kapsamında, tarafların yetkilendirilmiş yükümlü programlarının birbiriyle uyumlu olduğu kabul edilerek bu programlar çerçevesinde verilen statüler karşılıklı olarak tanınmıştır.

Kapsam

Karşılıklı tanıma;

  • AB’de, Birlik Gümrük Kodu’nun 38 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi kapsamında verilen emniyet ve güvenliğe ilişkin yetkilendirilmiş yükümlü (AEO) statüsünü,
  • Türkiye’de, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 5/A maddesi ve Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği kapsamında verilen yetkilendirilmiş yükümlü statüsünü kapsamaktadır.

Sağlanacak kolaylıklar

Her bir tarafın gümrük idaresi, diğer tarafın program üyelerine kendi program üyelerine sağladığı kolaylıklarla karşılaştırılabilir kolaylıklar sağlayacaktır. Bu kolaylıklar aşağıda belirtilmiştir:

  • Emniyet ve güvenlik kontrollerinin azaltılması: Diğer tarafça verilen statünün risk değerlendirmesinde olumlu şekilde dikkate alınarak muayene ve kontrollerin azaltılması.
  • Muayenede öncelik: Program üyesince verilen giriş veya çıkış özet beyanları ile bu beyanlarda bulunması gereken aynı veri unsurlarını içeren transit beyanları kapsamındaki sevkiyatların muayeneye tabi tutulmasına karar verilmesi hâlinde öncelik tanınması.
  • İş ortaklarının statüsünün tanınması: Yetkilendirilmiş yükümlü başvurularında iş ortaklarına ilişkin şartlar değerlendirilirken, diğer tarafın program üyesinin emniyetli ve güvenli bir ortak olarak dikkate alınması.
  • İş sürekliliği: Güvenlik alarm seviyelerinin yükselmesi, sınırların kapanması, doğal afetler, tehlikeli acil durumlar veya diğer önemli olaylar nedeniyle ticaret akışının kesintiye uğraması durumunda, program üyelerine ilişkin öncelikli yüklerin işlemlerinin mümkün olduğu ölçüde kolaylaştırılması ve hızlandırılması amacıyla bir iş sürekliliği mekanizması oluşturulmasına çalışılması.

Kararın uygulanmasına ilişkin gözden geçirme sürecinin ardından, kara sınırlarında hızlı geçiş şeritleri oluşturulması gibi ilave kolaylıklar da sağlanabilecektir.

Bilgi paylaşımı ve kişisel verilerin korunması

Program üyesinin rızası alınarak adı, adresi, statüsü, mevcut olması hâlinde doğrulama veya yetkilendirme tarihi ve EORI ya da AEO numarası gibi benzersiz kimlik numarası taraflar arasında elektronik ortamda sistematik olarak paylaşılacaktır. Statünün askıya alınması, geri alınması veya iptal edilmesinin nedenleri bu bilgi paylaşımına dâhil değildir.

Kişisel verilerin işlenmesi, kullanılması, korunması, düzeltilmesi ve silinmesine ilişkin güvenceler düzenlenmiş; ilgili kişilerin idari başvuru ve yargısal denetim hakları hüküm altına alınmıştır.

Kolaylıkların askıya alınması

Diğer tarafın program üyesine sağlanan kolaylıklar, ilgili gümrük idaresinin kendi program üyeleri bakımından uyguladığı askıya alma nedenlerine eşdeğer, usulüne uygun şekilde gerekçelendirilmiş nedenlerle askıya alınabilecektir. Askıya alma işlemi ve gerekçeleri makul bir süre içinde diğer tarafın gümrük idaresine bildirilecektir.

Yürürlük

Karar, tarafların yürürlüğe giriş için gerekli kendi işlemlerini tamamladıklarını birbirlerine bildirdikleri tarihi takip eden ayın ilk günüyürürlüğe girecektir.